Qua khảo sát, đánh giá các nhà cao tầng trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay nhận thấy rất ít các cao tầng đã đáp ứng được các yêu cầu PCCC theo quy định, còn lại hầu hết các nhà cao tầng thường tồn tại một số bất cập sau:
1. Việc ban hành nội quy, quy định về PCCC:
Tại một số nhà chung cư, nhà tái định cư chưa có nội quy, quy định PCCC, hoặc có nội quy nhưng không phù hợp với tính chất sử dụng của từng khu vực và không được niêm yết nơi có tính chất nguy hiểm cháy, nổ. Các nội quy, quy định về PCCC chưa được phổ biến đến nhân dân sống trong tòa nhà, nhân viên làm việc trong tòa nhà.
2. Việc thành lập lực lượng chữa cháy cơ sở, tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC, xây dựng thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn:
Đội chữa cháy cơ sở tại các khu chung cư, nhà tái định cư thường là lực lượng bảo vệ của tòa nhà, lực lượng này quá mỏng (mỗi ca chỉ có từ 1 đến 3 người), không được huấn luyện nghiệp vụ PCCC, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC hàng năm. Do đó sử dụng hệ thống PCCC chưa được thành thạo hoặc không đủ khả năng vận hành hệ thống PCCC của toà nhà.
Phương án chữa cháy, cứu nạn xây dựng không phù hợp với đặc điểm thực tế của tòa nhà, nhiều cơ sở không tổ chức thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn định kỳ theo quy định. Không phổ biến, hướng dẫn người dân sống trong tòa nhà các biện pháp thoát nạn khi có sự cố xảy ra.
3. Việc đầu tư, bảo dưỡng hệ thống PCCC:
Tại nhiều nhà chung cư, tái định cư chủ đầu tư không có kế hoạch dự trù kinh phí để trang bị, bảo dưỡng phương tiện PCCC hoặc những toà nhà sau khi hoàn thiện chủ đầu tư bán hết các căn hộ xong thì không quản lý nữa vì vậy không có BQL và không có kinh phí để đầu tư cho hoạt động PCCC.
Nhiều toà nhà từ khi đưa vào sử dụng đến nay Hệ thống PCCC không được bảo dưỡng định kỳ theo quy định.
4. Việc tự tổ chức kiểm tra công tác PCCC:
Hầu hết tại các nhà chung cư, nhà tái định cư chủ đầu tư và Ban quản lý tòa nhà không chỉ đạo lực lượng bảo vệ tự kiểm tra công tác PCCC tại các toà nhà do mình quản lý hoặc có tổ chức tự kiểm tra nhưng việc tự kiểm tra còn mang tính hình thức, không có biên bản lưu.
5. Số nhà cao tầng được chủ đầu tư đưa vào hoạt động nhưng chưa được nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy cũng chiếm tỷ lệ cao.
6. Việc tổ chức thực hiện các giải pháp kỹ thuật PCCC:
Tại nhiều nhà nhà chung cư, nhà tái định cư và một số tòa nhà văn phòng, chủ đầu tư chưa quan tâm đến việc tổ chức thực hiện các giải pháp kỹ thuật PCCC, dẫn đến tình trạng các nhà cao tầng không đảm bảo yêu cầu kỹ thuật PCCC. Cụ thể:
Nhiều nhà chung cư người dân đã cho thuê để làm văn phòng công ty, do đó mật độ người trong toà nhà tăng cao ảnh hưởng đến công tác thoát nạn khi có sự cố cháy nổ. Do chuyển đổi công năng làm văn phòng nên sử dụng nhiều thiết bị điện, dẫn đến tình trạng quá tải, chập điện không đảm bảo an toàn PCCC.
Tại một số tòa nhà, trong quá trình cho các đơn vị thuê mặt bằng làm văn phòng vẫn còn hiện tượng tự ý dùng các vật liệu (tường gạch, tường thạch cao… ) ngăn các phòng làm việc gây ảnh hưởng đến tính năng, tác dụng và phạm vi bảo vệ của các thiết bị PCCC, giải pháp chống tụ khói hành lang. Cá biệt một số tòa nhà sau khi được nghiệm thu đưa vào hoạt động còn cải tạo nâng tầng, quây tầng mái làm các phòng làm việc không đảm bảo lối ra mái theo quy định.
Hầu hết các nhà cao tầng không được đo điện trở nối đất của hệ thống chống sét định kỳ theo quy định, hoặc sử dụng thiết bị đo chưa được kiểm định.
Người dân sống trong các khu chung cư còn sử dụng nguồn lửa không đảm bảo quy định, đun nấu tại khu vực hành lang, cầu thang, đốt vàng mã không đúng nơi quy định, đổ than, tro vào ống đổ rác….
Tại các nhà chung cư, nhà tái định cư người dân sống trong toà nhà còn để các vật dụng hàng hoá …. trong buồng thang thoát nạn, trong phòng kỹ thuật điện. Cá biệt nhiều tòa nhà còn mang các vật dụng như bình cứu hỏa, gạch chèn cửa buồng thang bộ thoát nạn để mở cửa buồng thang lấy sáng, lấy gió dẫn đến không đảm bảo yêu cầu về buồng thang thoát nạn an toàn.
Ở một số cơ sở, để bảo vệ tài sản của mình các Công ty thuê trụ sở trong tòa nhà cũng khóa cửa buồng thang thoát nạn, do đó không đảm bảo yêu cầu về công tác thoát nạn trong toà nhà. Cửa vào buồng thang không có cơ cấu tự đóng, buồng thang không lắp quạt tăng áp theo quy định. Không trang bị hệ thống hút khói tầng hầm, hành lang.
Hệ thống đèn chiếu sáng sự cố và đèn chiếu sáng thoát nạn không được kiểm tra, bảo dưỡng thường xuyên. Do đó hệ thống đèn hoạt động kém hiệu quả không đảm bảo theo quy định
– Tại nhiều nhà chung cư, hệ thống thu rác (ống đổ rác) không đảm bảo tiêu chuẩn theo quy định.
– Tại một số khu chung cư do vỉa hè xung quanh các nhà chung cư quá rộng. Đường giao thông cách xa toà nhà do đó ảnh hưởng đến việc triển khai chữa cháy (xe thang, xe chữa cháy trọng tải lớn khi lên vỉa hè dẫn đến lún, sụt vỉa hè).
Tại vỉa hè chủ đầu tư trồng các cây xanh quá liền nhau, dây điện, dây thông tin đi nổi, bị võng ảnh hưởng đến công tác triển khai chữa cháy.
– Tại một số chung cư đường giao thông xung quanh toà nhà được Sở GTVT kẻ vạch cho ô tô, xe máy dừng, đỗ ảnh hưởng đến việc tác nghiệp khi có cháy xảy ra, đặc biệt không đảm bảo được khả năng triển khai xe thang chữa cháy để cứu người. Một số khu chung cư có đường giao thông nhỏ, hẹp, đường dây dẫn điện cản trở xe thang không vào được.
– Nhiều toà nhà đã được xây dựng và được các cơ quan chức năng nghiệm thu đưa vào hoạt động từ nhiều năm trước nhưng tại thời điểm hiện tại, căn cứ vào các tiêu chuẩn an toàn PCCC mới được ban hành đã không đảm bảo an toàn về PCCC theo quy định: Không có buồng thang kín, không có hệ thống tăng áp buồng thang, hệ thống hút khói hành lang, không có giải pháp ngăn cháy theo trục đứng tại các trục kỹ thuật.
( Trần Thế Long )
